انگور قزوین (تاکستان)

 میوه

اهمیت انگور در جهان
انگور از مهم‌ترین محصولات باغی در دنیاست که هم به لحاظ سطح زیر کشت و هم از نظر ارزش اقتصادی و تغذیه‌ای بالا، مورد کشت قرار می‌گیرد. ارزش این محصول به لحاظ قابلیت مصرف آن به روش‌های مختلف مثل تازه خوری، تهیه کشمش، کنستانتره، آبمیوه، مربا، شیره و روغن هسته انگور بسیار است و از این لحاظ نقش مهمی در اقتصاد کشورهای تولیدکننده آن دارد.
سالانه حدود ۷۷ میلیون تن انگور در جهان تولید می‌شود که ایران با تولید بیش از ۲ میلیون تن در سال ۲۰۱۳ دهمین تولیدکننده این میوه در جهان به شمار می‌رود. چین، ایتالیا، آمریکا، اسپانیا، فرانسه، ترکیه، شیلی، آرژانتین، هند به ترتیب بزرگ‌ترین تولیدکنندگان این میوه هستند.
به علت کیفیت پایین محصول صادراتی ایران و استانداردهای سخت‌گیرانه اروپا صادرات انگور کشورمان در حال کاهش است؛ به‌طوری‌که با صادرات به مقدار حدود ۹ هزار تن رتبه ۳۱ در جهان را بعد از کشورهای همچون شیلی، ایتالیا، آمریکا، هلند، آفریقای جنوبی، ترکیه، اسپانیا و… به خود اختصاص داده است. سطح باغ‌های زیر کشت انگور کشور حدود ۲۷۳ هزار هکتار است که ۶۶ هزار هکتار دیمی و ۲۰۷ هزار هکتار آبی است. مهم‌ترین استان‌های تولیدکننده انگور به ترتیب فارس، خراسان رضوی، قزوین، همدان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان شمالی و مرکزی هستند.
بررسی‌های اقتصادی نشان می‌دهد که محصول انگور و فراورده‌های آن‌که شامل کشمش و شیره هستند، بعد از پسته و خرما می‌توانند در ردیف بزرگ‌ترین اقلام صادراتی کشور قرار گیرند.تولید انگور در قزوین
دشت قزوین از نظر پیشینه تاریخی، محصولات کشاورزی و گونه‌های جانوری، اهمیت اقتصادی و تاریخی بسیار مهمی میان دشت‌های ایران دارد. به‌گونه‌ای که بسیاری از باستان‌شناسان ایرانی بر این باورند تمدن کشاورزی از دشت قزوین آغاز و سپس به شرق و قلب فلات ایران گسترش‌یافته است. به همین علت، این منطقه اولین دشت ایران است که دارای ردیف بودجه در کشور است.
با توجه به این‌که استان قزوین یکی از مراکز مهم کشاورزی کشور است؛ به‌منظور بهره‌برداری از این امکانات، ‌طی دهه‌های گذشته، سعی شده است که با ایجاد و توسعه سازمان‌های عمران و صنعتی کردن کشت به نحو چشم‌گیری به رونق کشاورزی منطقه افزوده شود و این اقدامات تأثیر بسیاری در افزایش محصولات کشاورزی داشته است.
باید گفت که استان قزوین با داشتن فقط یک درصد از مساحت کشور قریب به ۵ درصد در اقتصاد و تولیدات ایران نقش دارد. در این میان انگور، بخش قابل‌توجهی از زمین‌های زیر کشت استان را هم از لحاظ کیفی و هم از لحاظ کمی به خود اختصاص داده است.
در استان بیش از ۳۰ رقم انگور شامل ۸۵ درصد رقم بی‌دانه سفید و قرمز و بقیه ارقام دیگری چون عسگری، میش پستان، صاحبی، شاهانی، کندری، ملایی، شصت عروس، احمدی تولید می‌شود و امکان اشتغال‌زایی برای مردم چه مستقیماً در تاکستان‌ها و چه در کارخانه‌های فرآوری و صادرات از مزیت‌های نسبی مو کاری است.
سطح زیر کشت انگور استان قزوین حدود ۲۹ هزار هکتار است و کل تولید ۲۹۶ هزار تن و متوسط عملکرد آن ۱۳ هزار کیلوگرم در هکتار است. قزوین بعد از استان فارس و خراسان رضوی با سهم ۱۰/۷۶ درصدی رتبه سوم در تولید انگور در کشور را داراست. مناطق عمده تولید انگور در این استان، تاکستان، قزوین، بوئین‌زهرا، آبیک و آوج هستند. تاکستان با داشتن سطح زیر کشت بیش از ۲۵ هزار هکتار انگور، رتبه نخست کشوری را میان شهرهای مهم تولیدکننده انگور دارد. میزان صادرات کشمش استان قزوین در سال‌های اخیر از رشد چشمگیری برخوردار بوده و این استان بخش زیادی از تولیدات خود را به کشورهای ترکیه، امارات، آلمان، لهستان، روسیه، مجارستان، رومانی، عراق، جمهوری چک، اتریش، ایتالیا، بلغارستان، تایوان، اکراین و ارمنستان صادر می‌کند. هرچند بخشی از محصول نیز از استان خارج‌شده و از مبادی سایر استان‌ها مثل تهران و تبریز به خارج صادر می‌شود.
Image result for ‫درباره انگور قزوین‬‎
چالش‌های تاک‎داران
انگور کاران به دلیل کمبود کارخانه فراوری، قیمت پایین محصول خام و همچنین استفاده از روش‌های سنتی با مشکلات عدیده‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کنند و ادامه مسیر برایشان دشوار است.
یکی از این مشکلات تأمین کانال‌های خطوط انتقال آب به باغ‌ها و مزارع کشاورزی است که باید به‌صورت جدی موردتوجه قرار گیرد.
همچنین آشنا نبودن باغداران کشور وتاک‌داران قزوین با انتخاب زمان مناسب و نحوه صحیح برداشت، مشکلات حمل‌ونقل، بسته‌بندی و نگهداری محصول منجر به افزایش درصد ضایعات انگور پس از برداشت‌شده است. پایین بودن عملکرد و کیفیت محصول، بالا بودن ضایعات و هزینه تمام‌شده متأثر از عوامل متعددی است که مهم‌ترین مورد آن، نوع سیستم تربیت بوته انگور است.
متأسفانه بیشتر تاکستان‌های ایران از فناوری صحیح و پیشرفته‌ای بهره‌مند نیستند و اغلب به‌صورت سنتی، داربستی و چراغی به تولید انگور می‎پردازند. ولی در کشورهای پیشرو مانند کشورهای اروپایی، آمریکا و ترکیه این محصول به‌صورت ایستاده تولید می‌شود. البته باهمت و تلاش مسئولان، با اجرای طرح داربستی کردن باغ‌های انگور در استان قزوین، علاوه بر سهولت مرحله داشت محصول، هزینه کارگری کاهش‌یافته و با اجرای عملیات مکانیزاسیون، محصولات هم از حوادث بارندگی زودهنگام آسیب نمی‌بیند. همچنین جریان نور و هوا در داخل بوته‌ها باعث افزایش کمی و کیفی محصول می‌شود. در ضمن داربستی کردن زمینه صرفه‌جویی آب را هم فراهم می‌کند که این صرفه‌جویی می‌تواند زمینه توسعه بیش‌ازپیش کشاورزی استان را در برداشته باشد.
همچنین سازمان جهاد کشاورزی با راه‌اندازی مدرسه انگور زمینه تحصیل دانش‌آموزان علاقه‌مند در رشته کشاورزی انگور را فراهم کرده است که گامی مهم در پیشبرد و افزایش تولید و عملکرد این محصول با دانش روز دنیاست.
سرنوشت باغ‌های انگور استان قزوین به‌عنوان سومین تولیدکننده انگور کشور این روزها به استفاده از روش‌های نوین آبیاری و همچنین مکانیزاسیون پیشرفته کشاورزی درزمینه تولید محصولات سالم، مرغوب، متنوع و بازاریابی مناسب در کشورهای هدف گره‌خورده است. تخصصی شدن کشاورزی و استفاده بهتر از امکانات و ظرفیت‌های منطقه موجب می‌شود علاوه بر تأمین نیازهای غذایی کشور زمینه تقویت صادرات هم فراهم شود. ازاین‌رو تأمین آب، بیمه محصولات و دادن تسهیلات بانکی با سود پایین و آموزش کشاورزان با روش‌های مدرن کشاورزی از راه‌های حل مشکلات این بخش است که باید به آن توجه ویژه شود.
Image result for ‫درباره انگور قزوین‬‎
چاپ

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 7 = 13

%u0637%u0631%u0627%u062D%u06CC %u0633%u0627%u06CC%u062A